Frenler genellikle iki şekilde bulunur: "kampana fren" ve "disk fren". Hala kampana fren kullanan birkaç küçük otomobil (örneğin POLO, Fit'in arka fren sistemi) dışında, piyasadaki çoğu model disk fren kullanmaktadır. Bu nedenle, bu makalede yalnızca disk fren kullanılmıştır.
Disk frenler (genellikle "disk frenler" olarak bilinir), tekerleklerdeki fren disklerine kenetlenen iki fren balatasını kontrol etmek için kaliperler kullanarak çalışır. Frenler sürtündükçe, balatalar giderek incelir.
Yeni bir fren balatasının kalınlığı genellikle yaklaşık 1,5 cm'dir ve fren balatasının her iki ucunda yaklaşık 3 mm'lik bir kabartma işareti bulunur. Fren balatasının kalınlığı bu işaretle aynı seviyedeyse, derhal değiştirilmelidir. Zamanında değiştirilmezse, fren diski ciddi şekilde aşınacaktır.
Aracın kilometresine bakıldığında, fren balatalarında sorun olmaması gerekir; genellikle 60.000-80.000 km'de fren balatalarının değiştirilmesi önerilir. Ancak bu kilometre sınırı kesin değildir ve sürüş alışkanlıkları ve çevre koşullarıyla ilgilidir. Örneğin, arkadaşınızın yıl boyunca neredeyse sürekli şehir içinde araç kullanan, agresif bir sürücü olduğunu düşünün; bu durumda fren balatalarının erken aşınması muhtemeldir. Fren balatalarından gelen anormal metalik sesten, balataların limit işaretinin altına kadar aşındığı ve derhal değiştirilmesi gerektiği anlaşılabilir.
Fren sistemi, araç sahibinin hayatıyla doğrudan bağlantılıdır, bu nedenle hafife alınmamalıdır. Dolayısıyla, fren sisteminden anormal bir ses geldiğinde mutlaka dikkat etmeliyiz.
Kolayca gözden kaçabilecek diğer nedenler
Normal aşınma ve yıpranmaya ek olarak, küçük kum taneleri de fren balatalarında anormal sese neden olabilir. Araç sürüş halindeyken, sürtünme nedeniyle balata ve disk arasına çok küçük kum taneleri girebilir ve bu da anormal sese yol açabilir. Elbette, bunun için endişelenmeyin, aracı çalıştırın ve küçük tanelerin dökülmesini bekleyin.
Ayrıca özel bir durum da var: Yeni fren balatası iyi çalışmıyorsa, anormal bir ses de duyulacaktır. Yeni değiştirilen fren balataları sert olacaktır ve yaklaşık 200 kilometre sonra daha iyi performans gösterecektir. Bazı araç sahipleri, frenleme etkisinin kısa bir süre daha oturmasını sağlamak için hızlanıp ani frenleme yaparlar. Ancak bu, fren balatasının ömrünü kısaltacaktır. Bu durumu gözlemlemek için bir süre kullanılması önerilir, fren balatalarının yapay olarak aşınmasına neden olacak şekilde kullanılmamalıdır.
Aslında, fren balatalarına ek olarak, fren sisteminin anormal ses çıkarmasına neden olabilecek birçok sebep vardır; örneğin montaj işlemi, fren diski, fren kaliperleri ve şasi süspansiyonu anormal sese neden olabilir. Otomobil bakımı ve kontrolü konusunda iyi bir alışkanlık edinmek, gelecekteki zararları önlemeye yardımcı olur.
Fren sisteminin bakım döngüsü
1. Fren balatası değiştirme döngüsü: genellikle 6-8 kilometre veya yaklaşık 3-4 yıl.
Fren sensörü hattına sahip araçta alarm fonksiyonu bulunur; aşınma limitine ulaşıldığında cihaz, değiştirme uyarısı verir.
2. Fren disklerinin ömrü 3 yıldan veya 100.000 kilometreden fazladır.
İşte hatırlamanıza yardımcı olacak eski bir atasözü: Fren balatalarını iki kez, fren disklerini de bir kez değiştirin. Sürüş alışkanlıklarınıza bağlı olarak, balataları üçer üçer veya dilimler halinde de değiştirebilirsiniz.
3. Fren yağının değiştirme süresi, bakım kılavuzunda belirtilen şartlara tabidir.
Normal şartlar altında 2 yıl veya 40 bin kilometre sonra değiştirilmesi gerekir. Fren yağı uzun süre kullanıldıktan sonra, fren pompasındaki deri hazne ve piston aşınır, bu da fren yağının bulanıklaşmasına ve fren performansının düşmesine neden olur. Ayrıca, fren yağı nispeten ucuzdur, küçük bir miktar tasarruf için büyük bir kayba yol açmaktan kaçınmak gerekir.
4. El frenini düzenli olarak kontrol edin.
Örneğin, standart çekmeli el frenini ele alalım; frenleme fonksiyonunun yanı sıra, el freninin hassasiyetini de kontrol etmek gerekir. Size küçük bir ipucu vereyim: Düz yolda yavaş giderken, el frenini yavaşça çekin ve kolun ve bağlantı noktasının hassasiyetini hissedin. Ancak, bu tür bir kontrolü çok sık yapmamalısınız.
Özetle, tüm sistem can güvenliğiyle ilgilidir; 2 yıl veya 40 bin kilometrede bir fren sistemi kontrol edilmelidir, özellikle sık sık yüksek hızda veya uzun mesafeli sürüş yapan araçlarda düzenli bakım ve kontrol daha da önemlidir. Profesyonel kontrole ek olarak, araç tutkunları için bazı kendi kendine test yöntemleri de referans olarak sunulmuştur.
Bir bakış: Çoğu disk fren balatasının kalınlığı çıplak gözle görülebilir. Orijinal kalınlığın üçte birine indiğinde, kalınlık sık sık kontrol edilmelidir. Logo ile aynı seviyeye geldiğinde ise derhal değiştirilmelidir.
İki yöntem var: Fren balatasının incelmiş olup olmadığını anlamak için sesi de dinleyebilirsiniz. Eğer pedala bastığınızda keskin ve sert bir "byi byi" sesi duyuyorsanız, bu fren balatasının kalınlığının her iki taraftaki logodan daha düşük olduğunu ve bu durumun her iki taraftaki logonun doğrudan fren diskine sürtünmesine yol açtığını gösterir. Ancak fren pedalının ikinci yarısından itibaren anormal bir ses geliyorsa, bu muhtemelen fren balatası veya fren diskinin montajı veya işçiliğinden kaynaklanan bir sorundur ve bir mağazada kontrol ettirilmesi gerekir.
Üç adım: Frene basarken zorlanma hissediliyorsa ve fren balatası sürtünme özelliğini kaybetmişse, bu durumda mutlaka değiştirilmelidir, aksi takdirde hayati tehlike oluşturur.
Dört test: Elbette, frenleme örnekleriyle de değerlendirilebilir. Genel olarak, 100 km/h'lik bir hızda fren mesafesi yaklaşık 40 metredir. Mesafe ne kadar fazla olursa, frenleme etkisi o kadar kötü olur. Ani frenlemelerden daha önce bahsetmiştik, tekrar etmeyeceğim.
Yayın tarihi: 23 Mayıs 2022
